Zakaz wpisu do BIK w sprawie frankowej
„Pozwę bank, to zepsuję sobie historię w BIK i nikt mi już nie da kredytu.” Ten lęk zatrzymał w domu wielu frankowiczów. Ustawa frankowa odpowiada na niego wprost. Jest jednak jedno „ale”, które warto znać, zanim przestaniesz płacić raty.
Czym jest BIK i dlaczego to ważne
Biuro Informacji Kredytowej zbiera dane o kredytach i o tym, jak je spłacasz. Banki sprawdzają je, gdy prosisz o kredyt, kartę albo nawet wyższy limit w koncie. Obok BIK działają biura informacji gospodarczej, np. BIG InfoMonitor czy KRD, gdzie trafiają informacje o zaległościach.
Negatywny wpis o opóźnieniach może przez lata utrudniać dostęp do finansowania. Nic dziwnego, że frankowicze pytali: „jeśli przestanę płacić raty w trakcie sprawy, czy bank mnie nie wpisze?”.
Co mówi ustawa
Ustawa frankowa łączy dwie rzeczy:
- Wstrzymanie spłat. Z chwilą doręczenia bankowi pozwu obowiązek płacenia rat zostaje wstrzymany z mocy prawa.
- Ochrona przed skutkami. Ustawowe wstrzymanie nie jest traktowane jako niewykonanie umowy. Bank nie może z tego powodu wypowiedzieć umowy ani przekazać informacji o niespłacanych ratach do BIK, biur informacji gospodarczej, spółek zależnych od banków ani firm pożyczkowych.
Mówiąc prościej: jeśli nie płacisz, bo prawo pozwala Ci nie płacić, bank nie może Cię za to „ukarać” w rejestrach.
Jedno „ale”: ochrona ma granice
Zakaz wpisu nie jest parasolem nad całą Twoją historią kredytową. Chroni tylko te raty, które są objęte ustawowym wstrzymaniem. Co to oznacza w praktyce:
- Przed doręczeniem pozwu nie ma wstrzymania. Jeśli przestaniesz płacić wcześniej, np. zaraz po złożeniu pozwu albo „bo przecież jest ustawa”, popadasz w zwykłą zaległość: bank może naliczać odsetki, wzywać do zapłaty, a nawet wypowiedzieć umowę, zanim pozew do niego trafi. Ustawa nakazuje wprawdzie wykreślenie z rejestrów informacji zgłoszonych przed doręczeniem pozwu, ale wypowiedzianej w tym czasie umowy już nie przywraca.
- Inne kredyty idą swoim torem. Ochrona dotyczy kredytu frankowego objętego sprawą, nie Twojej karty kredytowej, kredytu samochodowego czy ratalnego.
- Ochrona trwa tyle co wstrzymanie. Po prawomocnym zakończeniu sprawy dochodzi do rozliczenia. Jeśli z wyroku wyniknie, że coś musisz zapłacić, a nie zrobisz tego, nowe zaległości nie będą już chronione.
Właśnie dlatego nie mówię klientom: „przestań płacić i zapomnij”. Każdą sprawę układam tak, żeby przerwa w spłatach zaczęła się dokładnie wtedy, kiedy pozwala na nią prawo.
BIK to nie to samo co BIG i KRD
Warto rozróżnić te rejestry, bo działają inaczej. Do BIK banki przekazują dane o wszystkich kredytach: zarówno o terminowej spłacie, jak i o opóźnieniach. Biura informacji gospodarczej, np. BIG InfoMonitor czy KRD, zbierają przede wszystkim informacje o zaległościach. Wierzyciel może tam zgłosić dług dopiero po spełnieniu ustawowych warunków, m.in. po wysłaniu wezwania do zapłaty z ostrzeżeniem o zamiarze wpisu. Jeśli więc dostaniesz od banku takie ostrzeżenie dotyczące rat objętych wstrzymaniem, potraktuj to jako sygnał alarmowy i od razu skontaktuj się z pełnomocnikiem.
Jak się zabezpieczyć
- Ustal datę doręczenia pozwu i nie przerywaj spłat przed nią.
- Pobierz raport o sobie z BIK przed sprawą i w jej trakcie. Zobaczysz, co bank faktycznie raportuje.
- Zachowuj potwierdzenia wpłat sprzed doręczenia.
- Reaguj na nieprawidłowe wpisy. Jeśli w raporcie pojawi się zaległość za okres objęty wstrzymaniem, nie czekaj. Napisz do banku i skonsultuj dalsze kroki z pełnomocnikiem.
A jeśli planujesz nowy kredyt?
To pytanie słyszę często, zwłaszcza od osób, które chcą kupić większe mieszkanie albo zrefinansować inne zobowiązania. Zakaz wpisu chroni przed negatywną informacją o ratach objętych wstrzymaniem, ale nie decyduje o tym, czy inny bank udzieli Ci kredytu. Oceniając zdolność, każdy bank bierze pod uwagę wiele czynników, w tym Twoje dochody i pozostałe zobowiązania. Jeśli planujesz duży kredyt w trakcie sprawy frankowej, porozmawiajmy o kolejności kroków wcześniej, a nie po fakcie.
Podsumowanie
Ustawa zdjęła z frankowiczów jedną z największych obaw: pozew i przerwa w spłatach w trakcie procesu nie są powodem do negatywnego wpisu. Ochrona zaczyna się jednak dopiero z doręczeniem pozwu — do tego dnia raty trzeba płacić, bo zaległość z wcześniejszego okresu może skończyć się wypowiedzeniem umowy, zanim ustawa zdąży zadziałać.
Boisz się, że sprawa z bankiem odbije się na Twojej historii kredytowej? Napisz, wyjaśnię to na przykładzie Twojej umowy. Analiza dokumentów jest bezpłatna.
Treść ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej.