Darowizny w rodzinie. Sześć świeżych interpretacji i jeden spór z sądami

Samo zwolnienie dla najbliższej rodziny obowiązuje od 2007 r. i nic się w nim nie zmieniło. Zmienia się to, jak fiskus je stosuje w sytuacjach, których ustawa wprost nie opisuje. Z ostatnich tygodni zebrało się ich kilka naraz, więc przechodzę po kolei przez te, które realnie wracają w mojej praktyce.
Na wstępie rzecz, o której trzeba pamiętać przy każdej z nich: interpretacja indywidualna chroni wyłącznie tego, kto o nią wystąpił, i tylko w opisanym przez niego stanie faktycznym. To nie jest źródło prawa i nie działa automatycznie w Twojej sprawie.
Gdzie fiskus spiera się z sądami: przelew wprost do dewelopera
To najważniejszy punkt na całej liście, bo dotyczy typowej sytuacji: rodzic daje dziecku pieniądze na mieszkanie i żeby uprościć sprawę, przelewa je od razu deweloperowi albo sprzedającemu.
Dyrektor KIS od lat stoi na stanowisku, że wtedy zwolnienie nie przysługuje, bo nie został spełniony warunek przekazania środków na rachunek obdarowanego. Potwierdza to interpretacja z 9 listopada 2026 r. (sygn. 0111-KDWB.4015.92.2026.2.HK): skoro ojciec przelał pieniądze na konto dewelopera, a nie córki, darowizna podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych dla I grupy podatkowej.
Sądy administracyjne orzekają odwrotnie. NSA przyjmuje, że dziecko jest w takiej sytuacji zwolnione, bo liczy się to, czyj majątek się powiększa, a nie techniczna trasa przelewu. Tak orzekł między innymi w wyroku z 9 kwietnia 2025 r., sygn. III FSK 977/23.
Ministerstwo Finansów zapowiedziało wydanie interpretacji ogólnej zgodnej z linią sądów. Wiceminister Jarosław Neneman napisał o tym 26 sierpnia 2026 r. w odpowiedzi na interpelację poselską nr 19058. Do połowy listopada 2026 r. interpretacja ogólna nie została wydana.
Co to znaczy praktycznie? Dopóki jej nie ma, przelew idzie na rachunek obdarowanego, a dopiero on płaci sprzedającemu. Dwa przelewy zamiast jednego to koszt pięciu minut, a różnica w razie sporu wynosi kilkadziesiąt tysięcy złotych. Jeżeli przelew poszedł już wprost do dewelopera, sprawa nie jest przegrana, ale trzeba liczyć się ze sporem i powołaniem na orzecznictwo.
Darowizna między małżonkami z majątku osobistego
Sytuacja z interpretacji z 5 listopada 2026 r. (sygn. 0111-KDWB.4015.96.2026.2.AZE): mąż otrzymał spadek, który wszedł do jego majątku osobistego, i chce przekazać żonie część tych środków przelewem.
Dyrektor KIS potwierdził, że taka darowizna korzysta ze zwolnienia, jeżeli zostaną dopełnione zwykłe warunki: zgłoszenie w terminie sześciu miesięcy i udokumentowanie przelewu z rachunku męża na rachunek żony. Bez znaczenia jest to, że małżonków łączy wspólność majątkowa, skoro darowizna pochodzi z majątku osobistego. Bez znaczenia jest też cel, na jaki żona przeznaczy pieniądze.
Przelewy między własnymi kontami małżonków
Tu odpowiedź jest jeszcze prostsza i warto ją znać, bo ludzie niepotrzebnie się tym stresują. W interpretacji z 5 listopada 2026 r. (sygn. 0111-KDIB2-3.4015.380.2026.1.JKU) chodziło o małżeństwo emerytów przerzucających oszczędności między bankami za lepszym oprocentowaniem.
Dyrektor KIS uznał, że przy wspólności majątkowej przesunięcie pieniędzy z rachunku osobistego na wspólny nie jest darowizną w ogóle. Nie ma przysporzenia, bo majątek żadnego z małżonków się nie powiększa, a więc nie ma nabycia w rozumieniu ustawy. Nie ma czego zgłaszać.
Rodzice spłacają kredyt zaciągnięty razem z dzieckiem
Częsty układ: rodzice przystępują do kredytu dziecka jako współkredytobiorcy, żeby podnieść zdolność, a potem realnie płacą raty.
W interpretacji z 19 października 2026 r. (sygn. 0111-KDWB.4015.72.2026.3.AZE) Dyrektor KIS uznał, że to nie jest darowizna. Rodzice, płacąc ratę, wykonują własne zobowiązanie wynikające z solidarnej odpowiedzialności wobec banku. Nie powstaje żaden obowiązek podatkowy.
Uwaga na granicę: inaczej wygląda sytuacja, w której rodzice nie są stroną umowy kredytu i po prostu przelewają dziecku pieniądze na ratę. Wtedy to jest darowizna ze wszystkimi konsekwencjami.
Darowizna poniżej kwoty wolnej bez formularza
Interpretacja z 4 listopada 2026 r. (sygn. 0111-KDWB.4015.113.2026.1.APA) dotyczyła babci przekazującej wnuczce samochód o wartości nieprzekraczającej kwoty wolnej dla I grupy podatkowej, czyli 36 120 zł.
Dyrektor KIS potwierdził, że w takiej sytuacji nie trzeba nawet składać SD-Z2. To doprecyzowanie wartościowe, bo w obiegu funkcjonuje przekonanie, że zgłaszać trzeba zawsze. Trzeba natomiast pamiętać, że kwotę liczy się narastająco od tej samej osoby, sumując nabycia z roku bieżącego i pięciu lat poprzedzających (art. 9 ust. 2). Drugi samochód od tej samej babci może już próg przebić.
Darowizna od rodziców z Ukrainy lub Białorusi
To wątek, który w Trójmieście wraca coraz częściej. Rodzic mieszkający w Ukrainie albo na Białorusi sprzedaje tam mieszkanie i przekazuje część pieniędzy dziecku mieszkającemu w Polsce.
Dyrektor KIS wskazuje, że podatku od spadków i darowizn nie ma, bo zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy nie podlega opodatkowaniu nabycie w drodze darowizny rzeczy ruchomych, w tym pieniędzy, jeżeli w dniu nabycia ani nabywca, ani darczyńca nie byli obywatelami polskimi i nie mieli miejsca stałego pobytu w Polsce. Tak przyjęto na przykład w interpretacji z 6 listopada 2026 r. (sygn. 0111-KDWB.4015.116.2026.1.KKM).
I tu zaczyna się problem, o którym mało kto uprzedza. Skoro odpada podatek od spadków i darowizn, wchodzi podatek dochodowy. Organ ocenia wtedy skutki na gruncie ustawy o PIT, a w PIT decyduje miejsce zamieszkania, a nie miejsce stałego pobytu. Osoba mieszkająca w Polsce podlega opodatkowaniu od całości dochodów, także z darowizny.
Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Ukrainą z 12 stycznia 1993 r. i z Białorusią z 18 listopada 1992 r. nie regulują darowizn, więc nie dają tu ochrony. W praktyce oznacza to PIT w Polsce. Jeśli jesteś w takiej sytuacji, nie zakładaj, że brak jednego podatku oznacza brak podatku w ogóle.
Co z tego wynika
- Przy pieniądzach na mieszkanie przelewaj na konto obdarowanego, zawsze, dopóki nie wyjdzie interpretacja ogólna.
- Przy wspólności majątkowej przesuwanie pieniędzy między własnymi kontami nie jest darowizną.
- Jeżeli rodzice są współkredytobiorcami, ich raty nie są darowizną. Jeżeli nie są, to są.
- Poniżej kwoty wolnej od jednej osoby formularza nie trzeba, ale licz pięć lat wstecz.
- Przy darowiźnie zza wschodniej granicy sprawdź PIT, zanim uznasz, że jest czysto.
- Każda z tych interpretacji wiąże tylko wnioskodawcę. Przy większej kwocie warto wystąpić o własną.
Podstawa prawna i źródła
- art. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn — wyłączenia spod opodatkowania
- art. 4a — zwolnienie dla najbliższej rodziny, termin sześciu miesięcy, wymóg przelewu na rachunek nabywcy
- art. 6 — powstanie obowiązku podatkowego
- art. 9 — kwoty wolne i sumowanie nabyć od tej samej osoby
- art. 14 — grupy podatkowe
- interpretacje indywidualne Dyrektora KIS: 0111-KDWB.4015.96.2026.2.AZE i 0111-KDIB2-3.4015.380.2026.1.JKU z 5 listopada 2026 r., 0111-KDWB.4015.113.2026.1.APA z 4 listopada 2026 r., 0111-KDWB.4015.116.2026.1.KKM z 6 listopada 2026 r., 0111-KDWB.4015.92.2026.2.HK z 9 listopada 2026 r., 0111-KDWB.4015.72.2026.3.AZE z 19 października 2026 r.
- wyrok NSA z 9 kwietnia 2025 r., sygn. III FSK 977/23
- odpowiedź wiceministra finansów z 26 sierpnia 2026 r. na interpelację poselską nr 19058
Pełny tekst jednolity ustawy znajdziesz w dziale Akty prawne na tej stronie.
Jeśli planujesz większą darowiznę w rodzinie, zwłaszcza na zakup mieszkania, ustalmy trasę przelewu i daty przed przekazaniem pieniędzy. Po fakcie zostaje już tylko spór z urzędem.