ul. Koperkowa 1 lok. 1, 81-589 Gdynia 785 950 983 501 715 515 [email protected]
PL Polski

/ Kredyty frankowe

Kredyt frankowy spłacony lata temu: czy coś Ci jeszcze przysługuje

„Spłaciłem kredyt kilka lat temu, więc chyba nic mi już nie przysługuje.” To jedno z najczęstszych nieporozumień, jakie słyszę. Wiele osób odkłada umowę do szuflady razem z zaświadczeniem o spłacie i nigdy więcej do niej nie zagląda. Tymczasem zamknięty kredyt nie oznacza zamkniętej sprawy.

Dlaczego spłata nie zamyka tematu

Liczy się to, jak umowa była skonstruowana, a nie to, że ostatnia rata już poszła. Jeśli umowa zawierała niedozwolone postanowienia, np. pozwalające bankowi samodzielnie ustalać kurs franka, sąd może uznać, że nie wiązały Cię one od początku. Gdy bez nich umowa nie może obowiązywać, jest nieważna od chwili zawarcia, a nie od dnia wyroku.

Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 6/21 z 7 maja 2021 r. potwierdził, że niedozwolone postanowienie jest od początku bezskuteczne na korzyść konsumenta, chyba że ten świadomie je zaakceptuje. Konsekwencja jest prosta: pieniądze zapłacone na podstawie nieważnej umowy są świadczeniem nienależnym (art. 410 Kodeksu cywilnego), a ich zwrotu można dochodzić także po spłacie kredytu.

Ile może to być

W uproszczeniu chodzi o różnicę między tym, co bankowi zapłaciłeś (raty, prowizje, czasem ubezpieczenia), a kapitałem, który bank Ci wypłacił. Przy kredytach z lat 2006–2008, spłaconych po wzroście kursu franka, ta różnica bywa znacząca. Nie podam jednak żadnej kwoty „z góry”. Wynik zależy od umowy, historii spłat i od tego, jak sąd oceni Twoją sprawę.

Co ustawa frankowa zmienia dla spłaconych kredytów

Niewiele, i warto to powiedzieć wprost. Najgłośniejszy mechanizm ustawy, czyli wstrzymanie rat po doręczeniu pozwu, Ciebie nie dotyczy, bo nie płacisz już rat. Nowe reguły postępowania, np. posiedzenia niejawne, zeznania na piśmie i rozliczenie roszczeń obu stron w jednym procesie, obejmują jednak także sprawy o kredyty spłacone. Te zmiany mają przyspieszyć postępowania, choć tempo sprawy nadal zależy od konkretnego sądu.

Na co uważać: czas

Tu jest najważniejsze zastrzeżenie. Roszczenia o zwrot nienależnych świadczeń przedawniają się. Ogólny termin dla takich roszczeń to sześć lat, a jego koniec przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 Kodeksu cywilnego).

Kluczowe i najbardziej sporne jest to, od kiedy ten termin liczyć. Według orzecznictwa TSUE i polskich sądów bieg przedawnienia nie może zacząć się, zanim konsument dowiedział się lub rozsądnie mógł się dowiedzieć o nieuczciwym charakterze postanowień umowy. W praktyce sądy różnie ustalają ten moment, np. na podstawie daty reklamacji. Dlatego nie ufaj prostym regułom typu „masz czas do końca roku X”. Ten moment trzeba ustalić w Twojej sprawie, a im dłużej czekasz, tym trudniej go obronić.

Jakie dokumenty zebrać

Zacznij od tego, co masz w szufladzie:

  • umowę kredytu z załącznikami i wszystkimi aneksami,
  • zaświadczenie o spłacie lub o wygaśnięciu kredytu,
  • historię spłat; jeśli jej nie masz, można o nią wystąpić do banku,
  • korespondencję z bankiem, w tym ewentualne reklamacje i odpowiedzi,
  • dokumenty dotyczące wcześniejszej spłaty, jeśli spłaciłeś kredyt przed terminem, np. ze sprzedaży mieszkania.

Nie masz wszystkiego? Nie szkodzi. Na start wystarczy sama umowa. Jeśli zgubiłeś także ją, bank przechowuje dokumentację kredytową i możesz poprosić o kopię. To zwykle pierwsze pismo, które wysyłamy w imieniu klienta.

Szczególne sytuacje

  • Kredyt spłacił ktoś inny lub spłata nastąpiła przy sprzedaży mieszkania. Ważne jest, kto i z czyich pieniędzy płacił. To wpływa na to, komu przysługuje roszczenie.
  • Kredytobiorca zmarł. Roszczenia mogą przejść na spadkobierców, więc najpierw trzeba uporządkować kwestie spadkowe.
  • Bank jest w upadłości. Wtedy roszczenia dochodzi się w innym trybie niż zwykły pozew i obowiązują inne terminy.

Podsumowanie

Spłata kredytu kończy Twoje zobowiązanie wobec banku, ale nie przekreśla roszczeń, jeśli umowa była wadliwa. Najwięcej tracą ci, którzy nawet nie sprawdzili, bo byli pewni, że „temat się skończył”.

Masz gdzieś starą umowę frankową? Wyciągnij ją z szuflady i prześlij do analizy. Jest bezpłatna i do niczego Cię nie zobowiązuje.

Treść ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Czytaj także

Zadzwoń: 785 950 983