3 pułapki w ustawie frankowej, o których nikt nie mówi
Ustawa frankowa daje frankowiczom realną ulgę i nie zamierzam tego umniejszać. Wokół niej narosło jednak kilka mitów, które potrafią kosztować czas i pieniądze. Żadna z tych pułapek nie wynika ze złej woli ustawodawcy. Każda wynika z błędnego założenia, które brzmi rozsądnie, dopóki nie zderzy się z praktyką.
Pułapka 1: „Ustawa jest po mojej stronie, więc bank nic nie zrobi”
Ustawa nie unieważnia umów. To wie już większość frankowiczów. Znacznie rzadziej mówi się o tym, że nowe przepisy przyspieszają sprawę obu stronom, także bankowi.
Bank może teraz wnieść powództwo wzajemne, np. o zwrot wypłaconego kapitału, aż do zamknięcia rozprawy w pierwszej instancji, a gdy sprawa toczy się na posiedzeniu niejawnym — aż do wydania wyroku. W praktyce oznacza to, że w jednym procesie sąd może rozstrzygnąć zarówno Twoje żądania, jak i roszczenia banku.
Często to dobra wiadomość, bo wszystkie rozliczenia mogą się zamknąć w jednym procesie. Pamiętaj jednak, że bank nie musi wnosić powództwa wzajemnego, a sąd może je wyłączyć do osobnej sprawy, więc drugiego procesu nie da się całkiem wykluczyć. Jest jednak druga strona: rozliczenie kapitału przychodzi razem z wyrokiem. Kto liczył, że „temat kapitału się rozmyje”, może się zdziwić.
Jak się zabezpieczyć: zanim złożysz pozew, policz, ile kapitału bank Ci wypłacił i ile już zapłaciłeś. Od tych dwóch liczb zależy, jak może wyglądać rozliczenie.
Pułapka 2: „Skoro jest ustawa, nie muszę się spieszyć”
Ustawa działa w trakcie sprawy, a sprawa zaczyna się od pozwu. Kto siedzi w domu, temu żaden mechanizm sam się nie uruchomi.
Ta pułapka ma też mniej oczywisty wymiar. Obowiązek płacenia rat zostaje wstrzymany z mocy prawa dopiero z chwilą doręczenia pozwu bankowi, a nie od złożenia go w sądzie. Do tego potrzebny jest czas na zebranie dokumentów, analizę umowy i przygotowanie pozwu. Każdy miesiąc zwłoki to więc kolejna rata zapłacona na starych zasadach. Do tego roszczenia frankowe się przedawniają, a ustawa nie wydłużyła tych terminów ani o dzień.
Jak się zabezpieczyć: zacznij od rzeczy najprostszej, czyli zebrania umowy i aneksów. Resztę dokumentów, np. zaświadczenie o spłatach, można uzyskać z banku równolegle.
Pułapka 3: „Zawieszenie spłat znaczy, że mam temat z głowy”
Wstrzymanie rat to ulga na czas procesu, a nie jego zakończenie. Pułapka, o której mało kto mówi, dotyczy jednak nie pieniędzy, tylko sposobu prowadzenia sprawy.
Ustawa pozwala sądowi rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym nawet wtedy, gdy strona chciała rozprawy, a także postanowić, że strona złoży zeznania na piśmie, odpowiadając na przesłaną listę pytań. To przyspiesza proces, ale zmienia też jego charakter. Mniej jest momentów, w których możesz coś „dopowiedzieć” na sali. Większe znaczenie ma to, co znajdzie się w pismach: w pozwie, w odpowiedziach i w Twoich pisemnych zeznaniach.
Jeśli w pisemnych zeznaniach odpowiesz nieprecyzyjnie, np. o tym, czy bank tłumaczył Ci ryzyko kursowe i jak wyglądało podpisanie umowy, nie zawsze będzie okazja, żeby to wyjaśnić.
Jak się zabezpieczyć: odtwórz okoliczności zawarcia umowy, póki pamiętasz szczegóły. Kto z Tobą rozmawiał, co mówił o kursie franka, ile miałeś czasu na przeczytanie dokumentów. Zapisz to dla siebie i dla pełnomocnika.
Wspólny mianownik
Wszystkie trzy pułapki mają to samo źródło: przekonanie, że ustawa zrobi coś za Ciebie. Ustawa to narzędzie, i to dobre, ale samo z siebie się nie użyje. Uruchamia je dobrze przygotowany pozew, a działa najlepiej, gdy od początku wiesz, jak wygląda Twoja pozycja i co może zrobić druga strona.
Krótka checklista
- Wiem, ile kapitału wypłacił mi bank i ile już spłaciłem.
- Mam umowę, aneksy i korespondencję z bankiem.
- Wiem, że raty płacę aż do doręczenia pozwu.
- Spisałem, jak wyglądało zawarcie umowy.
- Odkładam kwoty wstrzymanych rat na rozliczenie po wyroku albo świadomie spłacam dalej (dopóki nie oddałem całego kapitału, bank nie może odmówić przyjęcia wpłat).
- Wiem, że bank może w tym samym procesie żądać zwrotu kapitału.
Jeśli odhaczysz wszystkie punkty, jesteś dobrze przygotowany. Wyniku sprawy nikt uczciwy Ci nie zagwarantuje, ale zaczynasz z dobrej pozycji. Jeśli brakuje choć jednego, zacznij od niego.
Nie masz pewności, co w Twojej sytuacji działa, a co nie? Napisz, wytłumaczę to na Twoim przykładzie, bez żargonu. Analiza umowy jest bezpłatna.
Treść ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej.