Przedawnienie roszczeń banku. Liczy się data Twojej reklamacji

Gdy sąd uznaje umowę kredytu frankowego za nieważną, obie strony oddają sobie to, co świadczyły. Bank może żądać zwrotu wypłaconego kapitału, ale jego roszczenie się przedawnia. 2 lipca 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości UE potwierdził, że termin ten może biec od dnia, w którym konsument po raz pierwszy zakwestionował umowę wobec banku. W praktyce często będzie to data reklamacji.

Co orzekł Trybunał

W połączonych sprawach C-261/25 i C-262/25 polski sąd zapytał, od kiedy liczyć przedawnienie roszczenia banku o zwrot kapitału. W grę wchodziły trzy możliwości: dzień wypłaty kredytu, dzień wpisania podobnej klauzuli do rejestru klauzul niedozwolonych albo dzień, w którym konsument zakwestionował umowę.

Trybunał uznał, że prawo unijne nie sprzeciwia się wykładni, według której przedawnienie roszczenia banku zaczyna biec od dnia, w którym konsument po raz pierwszy zakwestionował wobec banku wiązanie go nieuczciwymi warunkami i zawierającą je umową. Odrzucił liczenie terminu od wypłaty kredytu. Bank nie może przecież wiedzieć, że ma roszczenie o zwrot kapitału, zanim klient podważy umowę.

Jak to wygląda w polskim prawie

Wyrok TSUE pokrywa się z uchwałą całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22). SN przyjął, że jeżeli umowa nie wiąże z powodu niedozwolonych postanowień, przedawnienie roszczeń banku o zwrot wypłaconych kwot rozpoczyna się co do zasady od dnia następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował wobec banku związanie postanowieniami umowy.

Roszczenia banku związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się z upływem trzech lat, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 k.c.). W uproszczeniu: jeśli zakwestionowałeś umowę w reklamacji doręczonej bankowi w marcu 2022 r., trzyletni termin upłynął co do zasady z końcem 2025 r., chyba że bank wcześniej go przerwał.

O czym pamiętać

• Przedawnienie roszczenia przeciwko konsumentowi sąd bierze pod uwagę z urzędu (art. 117 § 2¹ k.c.). Mimo to warto je wyraźnie podnieść i udowodnić datę pierwszego pisma. W wyjątkowych przypadkach sąd może ze względów słuszności nie uwzględnić upływu terminu (art. 117¹ k.c.).
• Bieg przedawnienia przerywa m.in. czynność banku przed sądem podjęta w celu dochodzenia roszczenia, np. pozew, a także uznanie roszczenia przez kredytobiorcę (art. 123 § 1 k.c.). Trzeba sprawdzić, czy coś takiego się wydarzyło.
• Liczy się treść pisma, a nie jego tytuł. Reklamacja, wezwanie do zapłaty czy inne pismo może wystarczyć, jeśli jasno wynika z niego, że kwestionujesz związanie umową z powodu niedozwolonych klauzul. Ogólna skarga na wysokość raty raczej nie wystarczy.
• Przedawnienie roszczenia banku o kapitał nie przekreśla innych rozliczeń między stronami. Każdą sprawę trzeba policzyć osobno.

Co radzę zrobić

• Odszukaj swoje pierwsze pismo do banku w sprawie umowy: reklamację, wezwanie, wniosek o mediację. Ustal dokładną datę jego doręczenia.
• Zachowaj potwierdzenie nadania i odbioru albo odpowiedź banku, z której wynika data wpływu.
• Sprawdź, czy bank w kolejnych latach pozwał Cię o zwrot kapitału, zawezwał Cię do próby ugodowej albo podjął inne kroki przed sądem.
• Jeśli proces o nieważność umowy jeszcze trwa, ustal z pełnomocnikiem, kiedy i jak podnieść zarzut przedawnienia.

Podstawa prawna i źródła

• art. 117 § 2¹, art. 117¹, art. 118, art. 120 § 1, art. 123 § 1 i art. 385¹ Kodeksu cywilnego (tekst w ISAP)
• wyrok TSUE z 2 lipca 2026 r. w połączonych sprawach C-261/25 i C-262/25
• uchwała składu całej Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22
• Koniec snu o darmowych mieszkaniach. TSUE po raz kolejny to potwierdza, stanowisko ZBP, 2 lipca 2026 r.
• Wyrok TSUE C-261/25 i C-262/25. Przedawnienie roszczeń banku

Jeśli bank zapowiada albo już wniósł pozew o zwrot kapitału, możesz przesłać mi umowę i korespondencję z bankiem, a sprawdzę, od kiedy liczyć przedawnienie w Twojej sprawie.