Rozwód w urzędzie stanu cywilnego? Nadal go nie ma

W Polsce nadal nie można rozwieść się w urzędzie stanu cywilnego. Rozwód orzeka wyłącznie sąd okręgowy. W internecie wciąż można trafić na artykuły, że od 1 stycznia 2027 r. wystarczy wizyta u kierownika USC. Te informacje są nieaktualne.

Co stało się z ustawą

Sejm uchwalił 13 marca 2026 r. ustawę o zmianie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 2121), która wprowadzała tzw. rozwód pozasądowy. Nowe przepisy miały zacząć obowiązywać 12 miesięcy po ogłoszeniu, stąd w tekstach data z 2027 r.

30 kwietnia 2026 r. Prezydent odmówił podpisania tej ustawy. Zawetowana ustawa nie wchodzi w życie. Mogłoby to się zmienić tylko wtedy, gdyby Sejm odrzucił weto większością 3/5 głosów albo gdyby uchwalono nową ustawę. Dopóki tak się nie stanie, jedyną drogą do rozwodu jest sąd.

Dla kogo miał być rozwód w USC

Nawet gdyby ustawa weszła w życie, rozwód u kierownika USC byłby dostępny tylko dla części małżeństw. Warunki były takie:

• oboje małżonkowie chcą rozwodu i zgodnie oświadczają, że rozkład pożycia jest zupełny i trwały,
• małżeństwo trwa co najmniej rok,
• małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci,
• żona nie jest w ciąży,
• między małżonkami nie toczy się sprawa o rozwód, separację ani unieważnienie małżeństwa,
• spełniony jest warunek obywatelstwa albo zamieszkania w Polsce.

Procedura miała być dwuetapowa: najpierw pisemne zapewnienie o spełnieniu warunków, a po co najmniej miesiącu ponowna wspólna wizyta i oświadczenia o rozwiązaniu małżeństwa.

Rodzice małoletnich dzieci i tak poszliby do sądu

To najczęściej pomijany szczegół. Rodzice małoletnich dzieci nie mogliby skorzystać z tej drogi nawet przy pełnej zgodzie. Powód jest prosty: przy rozwodzie trzeba rozstrzygnąć o władzy rodzicielskiej, kontaktach z dzieckiem i o tym, w jakiej wysokości każde z rodziców ponosi koszty utrzymania i wychowania dziecka (art. 58 § 1 k.r.o.). Tego nie robi urzędnik, tylko sąd.

Jak dziś przeprowadzić zgodny rozwód

Zgodny rozwód w sądzie nie musi być długi ani konfliktowy.

• Na zgodne żądanie małżonków sąd nie orzeka o winie (art. 57 § 2 k.r.o.). To znacznie upraszcza sprawę.
• Rodzice mogą przedstawić pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i kontaktach z dzieckiem. Sąd uwzględnia je, jeśli jest zgodne z dobrem dziecka.
• Na wniosek małżonka sąd może w wyroku rozwodowym podzielić także majątek wspólny, jeśli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki (art. 58 § 3 k.r.o.).
• Pozew składa się do sądu okręgowego, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeśli choć jedno z nich nadal tam przebywa. Opłata od pozwu wynosi 600 zł.
• Przy dobrym przygotowaniu zgodna sprawa często kończy się na jednej rozprawie, ale termin zależy od obciążenia konkretnego sądu.

Najwięcej czasu zwykle oszczędza dopracowane porozumienie przed złożeniem pozwu: co z dziećmi, alimentami, mieszkaniem i kredytem.

Podstawa prawna i źródła

• art. 56, 57 i 58 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (ISAP)
• art. 41 Kodeksu postępowania cywilnego (ISAP)
• art. 122 ust. 5 Konstytucji RP (ISAP)
• prezydent.pl: Prezydent RP podpisał 3 ustawy, 2 zawetował (30 kwietnia 2026 r.)
• Portal Samorządowy: Rozwód przed urzędnikiem, a nie w sądzie? Prezydent zdecydował

Jeśli jesteś w podobnej sytuacji, zapraszam do kontaktu przez formularz na stronie. Przejrzę dokumenty i powiem, jakie widzę możliwości.